| Europese Unie (EU): wetgevende macht |

Home > EU > Wetgevende macht

Instanties

Europees Parlement Straatsbrug

Om wetten te maken voor de EU zijn er twee instanties opgericht. Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie (of EU-raad of Raad). Deze laatste mag niet verward worden met de Raad van Europa, die helemaal geen EU-instelling is.

Europees Parlement

Kieskringen en zetels

Het Europees Parlement wordt om de 5 jaar rechtstreeks gekozen door de Europese bevolking en bevat 765 zetels. Het aantal Europarlementariërs per land staat ruwweg in verhouding tot het aantal inwoners. Het minimumaantal is 6, het maximum 99 (Duitsland). In ons land vallen die verkiezingen samen met de gewesten en gemeenschappen (ze worden om de vijf jaar gehouden). In sommige landen is er maar één kieskring, in België zijn er drie. Een Vlaamse (13 zetels), Franse (8 zetels) en Duitstalige (1 zetel) kieskring. Elk land kan vrij bepalen welke kieskringen vastgelegd worden. In het totaal heeft België dus 22 Europarlementariërs.

Kieskringen België voor de EU

In het gearceerde deel op de kaart (dat is Brussel-Halle-Vilvoorde), kunnen de inwoners kiezen of ze voor de Franstalige of Nederlandstalige kandidaat stemmen. Deze kieskring is eigenlijk gesplitst door de nieuwe federale regering, maar deze wetten zijn nog allemaal niet gestemd. Normaal zal in de toekomst de tweetalige kieskring beperkt worden tot Brussel en de zes Brusselse faciliteitengemeenten.

Samenstelling

In België kan je dus stemmen voor de traditionele politieke partijen. Eens alle Europarlementariërs verkozen zijn, sluiten al deze personen zich aan bij een fractie. Dit kan je een soort Europese politieke partij noemen, alle Christen-Democratische partijen (waaronder CD&V, cdH, maar ook het Duitse CDU) verenigen zich in één fractie. Om een geldige fractie te kunnen vormen zijn er minstens 25 leden nodig en de fractie moet minstens 1/4 van de landen bevatten (momenteel dus minstens 7 landen).

Hieronder vind je de verdeling van de fracties en landen in het Europees Parlement:

Symbool Europees Parlement

Land EPP
Christen
SD
Socialist
ALDE
Liberaal
Greens and EFA
Groen
ECR
Concerv.
GUE NGL
Links
EFD
Vrijheid
NI Totaal
België 5 5 5 4 1 1 1 22
Bulgarije 7 4 5 1 1 18
Cyprus 2 2 2 6
Denemarken 1 5 3 1 1 1 1 1 13
Duitsland 42 23 12 14 8 99
Estland 1 1 3 1 6
Finland 4 2 4 2 1 13
Frankrijk 30 13 6 16 5 1 3 74
Griekenland 7 8 1 1 3 2 22
Hongarije 14 4 1 3 22
Ierland 4 3 4 1 12
Italië 34 22 5 2 8 2 73
Kroatië 5 5 1 1 12
Letland 4 1 1 1 1 1 9
Litouwen 4 3 2 1 2 12
Luxemburg 3 1 1 1 6
Malta 2 4 6
Nederland 5 3 6 3 1 2 1 5 26
Oostenrijk 6 5 1 2 5 19
Polen 29 7 11 4 51
Portugal 10 7 1 4 22
Roemenië 14 11 4 3 32
Slovenië 4 2 2 8
Slowakije 6 5 1 1 13
Spanje 25 23 2 2 1 1 54
Tsjechië 2 7 9 4 22
Verenigd Koninkrijk 13 12 5 27 1 10 5 73
Zweden 5 6 4 4 1 20
EU-28 275 195 84 58 56 35 33 29 765

Laatste update: 24 november 2012

De NI zijn Niet-Ingeschreven personen, zij behoren tot geen enkele fractie.

Europees Parlement Brussel

Bevoegdheden van het parlement

De Europese Unie werkt op zeer veel terreinen: milieuwetten (landbouw, visserij), consumentenzaken, immigratie, energie, vervoer... Hieronder vind je de bevoegdheden van het parlement:

Merk op dat de Europese Commissie als enige het initiatiefrecht op wetgevingsgebied bezit. Het Europees Parlement kan wel wetten verwerpen of aanpassen. Een wetsvoorstel van de Commissie kan pas wet worden als er een goedkeuring van de Raad van het Parlement komt (soms staan het Parlement en de Raad op gelijke voet, soms heeft de Raad meer gewicht...).

Voorzitter van het parlement

Zoals elk parlement kiest ook het Europees Parlement uit zijn leden een voorzitter voor 2,5 jaar met de volgende taken:

Momenteel is de Duitser Martin Schulz de voorzitter.

Martin Schulz
Martin Schulz (S&D)

Zetels

Het parlement werkt op drie plaatsen. Het heeft een parlement in Straatsburg (Oost-Frankrijk tegen de Duitse grens), waar 12 vergaderingen plaatsvinden. Er is ook een parlement in Brussel, waar slechts 6 vergaderingen plaatsvinden en tot slot is er ook nog een zetel in Luxemburg-stad, waar de administratie haar zetel heeft (Secretariaat-generaal).

Europees Parlement Luxemburg

Website

Raad van de Europese Unie of kortweg Raad

Raad

Samenstelling en bevoegdheden

De Raad bestaat uit één minister per land en per thema. Zo komen alle ministers (1 per lidstaat) van Justitie samen om wetten te maken (meestal samen het parlement). De Raad komt bij elkaar in een tiental verschillende formaties (thema's, gebieden). Voorbeelden zijn 'Economische en financiële zaken', 'Milieu', 'Onderwijs, jeugd en cultuur'...

Voor België stelt zich hier een probleem, België heeft niet één minister van Onderwijs, maar drie, want dit is een gemeenschapsbevoegdheid. De oplossing is dat ook ministers van deelstaten mogen deelnemen aan deze Raad, toch mag er maar één minister per land zijn en deze stemt dan ook voor het hele land en niet enkel voor zijn/haar deelstaat. In België kunnen de Vlaamse en Franstalige minister van onderwijs elkaar afwisselen, maar ze moeten wel overleggen omdat ze zullen stemmen in naam van België.

De bevoegdheden van de Raad:

Om te stemmen over wetsvoorstellen (van de Commissie) komt de Raad in openbare zitten bij elkaar. Deze zittingen kan je zelfs volgen via internet op video.consilium.europa.eu.

Natuurlijk heeft niet elk land evenveel gewicht. Het zou natuurlijk niet echt eerlijk zijn dat België een even groot gewicht had als bijvoorbeeld Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Daarom heeft elke minister van een land een bepaald aantal stemmen.

Justus Lipsius-gebouw, zetel Raad

Aantal stemmen Land
29 Duitsland, Frankrijk, Italië, Verenigd Koninkrijk
27 Spanje, Polen
14 Roemenië
13 Nederland
12 België, Tsjechië, Griekenland, Hongarije, Portugal
10 Bulgarije, Oostenrijk, Zweden
7 Denemarken, Ierland, Kroatië, Litouwen, Slowakije, Finland
4 Cyprus, Estland, Letland, Luxemburg, Slovenië
3 Malta
352 Totaal

In de Raad wordt er per gekwalificeerde meerderheid gestemd, dit wil zeggen dat de helft + 1 onvoldoende is om een besluit aan te nemen.

De gekwalificeerde meerderheid houdt hier in dat:

Je kan de stemprocedures simuleren op een stemcalculator van de Raad.

Voorzitter

Om de Raad voor te zitten, krijgt elk EU-land gedurende 6 maanden de kans dit te doen. Het is dan de minister van dat land en van dat thema die de Raad voorzit (leiding geven, richtsnoeren voorgestellen en compromissen zoeken). Om er voor te zorgen dat er toch ook een beleid is op langere termijn, wordt het voorzitterschap per 3 landen gegroepeerd (18 maanden dus), die landen moeten dan een gemeenschappelijk project uitwerken.

In het voorjaar van 2014 is dit Griekenland. In het najaar van 2014 wordt dit Italië. Je kan de volgende voorzitters hier vinden.

Vlag Griekenland

Enkel de Raad Buitenlandse Zaken valt buiten dit systeem, deze raad wordt door de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid voorgezeten.

Zetel

Deze raden worden in Brussel gehouden (Justus Lipsius-gebouw, Wetstraat 175, 1048 Brussel), behalve in april, juni en oktober, dan worden de raden in Luxemburg gehouden (stad Luxemburg in het Groothertogdom Luxemburg).

Symbool Raad van de Europese Unie

Website

Samenwerking tussen de Raad van de Europese Unie (Raad) en het Europees Parlement

Zoals je hierboven al kon lezen, moeten deze twee instanties vaak samen iets goedkeuren; denk maar aan de verschillende wetten en de begroting. De Commissie stuurt een wetsvoorstel naar het Europees Parlement en naar de Raad. Deze 2 instanties moeten het eens worden na twee lezingen. Indien de Raad na de eerste lezing met het standpunt van het parlement instemt, dan is de tekst een wet.

Indien dit niet het geval is, wordt een bemiddelingscomité opgericht; die bestaat uit een gelijk aantal vertegenwoordigers van het parlement en de Raad. Ook een lid van de Commissie woont de vergaderingen van dit bemiddelingscomité bij. Zelfs na een overeenkomst, moet de tekst worden voorgelegd aan het volledige Europese Parlement (en kan dus verworpen worden). Deze procedure heet de gewone wetgevingsprocedure.

Verwarrende benamingen

De onderstaande benamingen zijn aparte instellingen, maar door de gelijkaardige benamingen, halen we ze makkelijk door elkaar:

Laatste update: 27 januari 2013

23 februari 2014   |   Log in   |   Belgische politiek - Belgische staatsstructuur   |   info@bpol.be

www.bpol.be






www.bpol.be