Om wetten te maken voor de EU zijn er twee instanties opgericht. Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie (of EU-raad of Raad). Deze laatste mag niet verward worden met de Raad van Europa, die helemaal geen EU-instelling is.
Het Europees Parlement wordt om de 5 jaar rechtstreeks gekozen door de Europese bevolking en bevat 736 zetels. Het aantal Europarlementariërs per land staat ruwweg in verhouding tot het aantal inwoners. Het minimumaantal is 5 (Malta), het maximum 99 (Duitsland). In ons land vallen die verkiezingen samen met de gewesten en gemeenschappen (ze worden om de vijf jaar gehouden). In sommige landen is er maar één kieskring, in België zijn er drie. Een Vlaamse (13 zetels), Franse (8 zetels) en Duitstalige (1 zetel) kieskring.
In het gearceerde deel op de kaart (dat is Brussel-Halle-Vilvoorde), kunnen de inwoners kiezen of ze voor de Franstalige of Nederlandstalige kandidaat stemmen. Deze kieskring is eigenlijk gesplitst door de nieuwe federale regering, maar deze wetten zijn nog allemaal niet gestemd.
In België kan je dus stemmen voor de traditionele politieke partijen. Eens alle Europarlementariërs verkozen zijn, sluiten al deze personen zich aan bij een fractie. Dit kan je een soort Europese politieke partij noemen, alle Christen-Democratische partijen (waaronder de CD&V, cdH, maar ook het Duitse CDU) verenigen zich in één fractie. Om een geldige fractie te kunnen vormen zijn er minstens 25 leden nodig en de fractie moet minstens 1/4 van de landen bevatten (momenteel dus minstens 7 landen).
Hieronder vind je de verdeling van de fracties en landen in het Europees Parlement:
| Land |  Christen |
 Socialist |
 Liberaal |
 Groen |
 Concerv. |
 Links |
 Vrijheid |
NI | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | 5 | 5 | 5 | 4 | 1 | 1 | 1 | 22 | |
| Bulgarije | 7 | 4 | 5 | 2 | 18 | ||||
| Cyprus | 2 | 2 | 2 | 6 | |||||
| Denemarken | 1 | 4 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 13 | |
| Duitsland | 42 | 23 | 12 | 14 | 8 | 99 | |||
| Estland | 1 | 1 | 3 | 1 | 6 | ||||
| Finland | 4 | 2 | 4 | 2 | 1 | 13 | |||
| Frankrijk | 30 | 14 | 6 | 15 | 5 | 1 | 3 | 74 | |
| Griekenland | 7 | 8 | 1 | 1 | 3 | 2 | 22 | ||
| Hongarije | 14 | 4 | 1 | 3 | 22 | ||||
| Ierland | 4 | 3 | 4 | 1 | 12 | ||||
| Italië | 35 | 22 | 6 | 10 | 73 | ||||
| Letland | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 9 | ||
| Litouwen | 4 | 3 | 2 | 1 | 2 | 12 | |||
| Luxemburg | 3 | 1 | 1 | 1 | 6 | ||||
| Malta | 2 | 4 | 6 | ||||||
| Nederland | 5 | 3 | 6 | 3 | 1 | 2 | 1 | 5 | 26 |
| Oostenrijk | 6 | 5 | 2 | 6 | 19 | ||||
| Polen | 29 | 7 | 11 | 4 | 51 | ||||
| Portugal | 10 | 7 | 1 | 3 | 21 | ||||
| Roemenië | 14 | 11 | 5 | 3 | 33 | ||||
| Slovenië | 4 | 2 | 2 | 8 | |||||
| Slowakije | 6 | 5 | 1 | 1 | 13 | ||||
| Spanje | 25 | 23 | 2 | 2 | 1 | 1 | 54 | ||
| Tsjechië | 2 | 7 | 9 | 4 | 22 | ||||
| Verenigd Koninkrijk | 13 | 12 | 5 | 27 | 1 | 9 | 6 | 73 | |
| Zweden | 5 | 6 | 4 | 4 | 1 | 20 | |||
| EU-27 | 271 | 190 | 85 | 58 | 53 | 33 | 33 | 30 | 753 |
Laatste update: 18 januari 2012
De NI zijn Niet-Ingeschreven personen, zij behoren tot geen enkele fractie.
De Europese Unie werkt op zeer veel terreinen: milieuwetten (landbouw, visserij), consumentenzaken, immigratie, energie, vervoer... Hieronder vind je de bevoegdheden van het parlement:
Zoals elk parlement kiest ook het Europees Parlement uit zijn leden een voorzitter voor 2,5 jaar met de volgende taken:
Momenteel is de Duitser Martin Schulz de voorzitter.
 |
| Martin Schulz (S&D) |
Het parlement werkt op drie plaatsen. Het heeft een parlement in Straatsburg (Oost-Frankrijk tegen de Duitse grens), waar 12 vergaderingen plaatsvinden. Er is ook een parlement in Brussel, waar slechts 6 vergaderingen plaatsvinden en tot slot is er ook nog een zetel in Luxemburg-stad, waar de administratie haar zetel heeft (Secretariaat-generaal).
De Raad bestaat uit één minister per land en per thema. Zo komen alle ministers (1 per lidstaat) van Justitie samen om wetten te maken (meestal samen het parlement). De Raad komt bij elkaar in een tiental verschillende formaties (thema's, gebieden). Voorbeelden zijn 'Economische en financiële zaken', 'Milieu', 'Onderwijs, jeugd en cultuur'...
Voor België stelt zich hier een probleem, België heeft niet één minister van Onderwijs, maar drie, want dit is een gemeenschapsbevoegdheid. De oplossing is dat ook ministers van deelstaten mogen deelnemen aan deze Raad, toch mag er maar één minister per land zijn en deze stemt dan ook voor het hele land en niet enkel voor zijn/haar deelstaat. In België kunnen de Vlaamse en Franstalige minister van onderwijs elkaar afwisselen, maar ze moeten wel overleggen omdat ze zullen stemmen in naam van België.
De bevoegdheden van de Raad:
Om te stemmen over wetsvoorstellen (van de Commissie) komt de Raad in openbare zitten bij elkaar. Deze zittingen kan je zelfs volgen via internet op video.consilium.europa.eu.
Natuurlijk heeft niet elk land evenveel gewicht. Het zou natuurlijk niet echt eerlijk zijn dat België een even groot gewicht had als bijvoorbeeld Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Daarom heeft elke minister van een land een bepaald aantal stemmen.
| Aantal stemmen | Land |
|---|---|
| 29 | Duitsland, Frankrijk, Italië, Verenigd Koninkrijk |
| 27 | Spanje, Polen |
| 14 | Roemenië |
| 13 | Nederland |
| 12 | België, Tsjechië, Griekenland, Hongarije, Portugal |
| 10 | Bulgarije, Oostenrijk, Zweden |
| 7 | Denemarken, Ierland, Litouwen, Slowakije, Finland |
| 4 | Cyprus, Estland, Letland, Luxemburg, Slovenië |
| 3 | Malta |
| 345 | Totaal |
In de Raad wordt er per gekwalificeerde meerderheid gestemd, dit wil zeggen dat de helft + 1 onvoldoende is om een besluit aan te nemen.
De gekwalificeerde meerderheid houdt hier in dat:
Je kan de stemprocedures simuleren op een stemcalculator van de Raad.
Om de Raad voor te zitten, krijgt elk EU-land gedurende 6 maanden de kans dit te doen. Het is dan de minister van dat land en van dat thema die de Raad voorzit (leiding geven, richtsnoeren voorgestellen en compromissen zoeken). Om er voor te zorgen dat er toch ook een beleid is op langere termijn, wordt het voorzitterschap per 3 landen gegroepeerd (18 maanden dus), die landen moeten dan een gemeenschappelijk project uitwerken.
In het voorjaar van 2012 is het de beurt aan Denemarken. In het najaar van 2012 wordt dat Cyprus. Je kan de volgende voorzitters hier vinden.
Enkel de Raad Buitenlandse Zaken valt buiten dit systeem, deze raad wordt door de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid voorgezeten.
Deze raden worden in Brussel gehouden (Justus Lipsius-gebouw, Wetstraat 175, 1048 Brussel), behalve in april, juni en oktober, dan worden de raden in Luxemburg gehouden (stad Luxemburg in het Groothertogdom Luxemburg).
Zoals je hierboven al kon lezen, moeten deze twee instanties vaak samen iets goedkeuren; denk maar aan de verschillende wetten en de begroting. De Commissie stuurt een wetsvoorstel naar het Europees Parlement en naar de Raad. Deze 2 instanties moeten het eens worden na twee lezingen. Indien de Raad na de eerste lezing met het standpunt van het parlement instemt, dan is de tekst een wet.
Indien dit niet het geval is, wordt een bemiddelingscomité opgericht; die bestaat uit een gelijk aantal vertegenwoordigers van het parlement en de Raad. Ook een lid van de Commissie woont de vergaderingen van dit bemiddelingscomité bij. Zelfs na een overeenkomst, moet de tekst worden voorgelegd aan het volledige Europese Parlement (en kan dus verworpen worden). Deze procedure heet de gewone wetgevingsprocedure.
Laatste update: 17 januari 2012
5 maart 2012 | Log in | Belgische politiek - Belgische staatsstructuur | info@bpol.be
